Vroeger was Amerika helemaal te gek.
Het is moeilijk voor te stellen voor je hoe cool Amerika vroeger wel niet was. Als je na 2001 bent geboren, dan heb je daar geen flauwe notie van.
LS,
Het is moeilijk voor te stellen hoe cool Amerika vroeger wel niet was. Als je na 2001 bent geboren, dan heb je daar geen flauwe notie van. Ik ga je zeker niet uitleggen hoe Amerika er nu aan toe is en waarom. Daarover is genoeg te zien en te lezen vandaag de dag. Maar voor de oningewijden, de jongeren onder ons, is het goed om nog even te laten weten hoe cool Amerika was, vroegah.
Soft Power
In geschiedenisboeken wordt vaak de term soft power gebruikt. Dat is een kracht die een hegemonie uitstraalt over alles en iedereen onder haar invloed. Soft power gaat over cultuur, over gevoel, over ergens bij willen horen. En daar had Amerika tussen de val van de muur in 1989 en 2001 superveel van. Ik kan het weten, want ik ben toen opgegroeid.
De soft power van de USA ging onvoorstelbaar ver. Het had zijn invloed op alle aspecten van ons leven in Europa. Denk aan film, muziek, taal. De enorme invloed op ons eten en drinken, uitgaan en kleding. Maar ook op architectuur: overal in hoofdsteden wilde men bijvoorbeeld grote stalen wolkenkrabbers en een Amerikaanse “skyline”. (Hoi, Rotterdamse Maaskade. Hoi, centrum van Den Haag), terwijl dat vaak helemaal niet de beste oplossing is voor stedenbouw.
Film
Als we ergens moeten beginnen om het uit te leggen, laten we dan beginnen bij de filmindustrie. Op een enkele Europese of Nederlandse film na, waren alle films in de bioscoop Amerikaans tijdens mijn jeugd. In die films zagen we zoveel van de Amerikaanse cultuur en way of life dat je zelf ook wel een vrijstaande woning in de suburbs zou willen, met een wit houten hekje. Het is zelfs zo erg, dat toen ik voor het eerst in New York was, ik daar gewoon de weg wist op het vliegveld, de metro, de snelweg en het centrum, puur vanuit indrukken uit films en series. Ik voelde me daar op een vreemde manier thuis, alsof ik er al heel vaak was geweest.
De manier waarop mensen met elkaar omgingen, met elkaar spraken en het taalgebruik werden door ons overgenomen. En ondanks sommige tegenbewegingen ontkomen we er niet aan dat het Nederlandse taalgebruik heel erg veramerikaniseerd is. Neem alleen al de woorden “fuck” en “shit” die zijn zo ingeburgerd bij ons. Ik weet zeker dat dat helemaal uit de filmindustrie van de jaren 90 komt, daar vliegen de fucks en de shits je om de oren. Gek genoeg spreken de Amerikanen veel minder grof met elkaar in het echt, en is schelden in een normaal huishouden in Amerika not done.
Muziek
Hetzelfde geldt voor de muziekindustrie. Er zijn denk ik weinig weken in de jaren ‘90 in Nederland terug te vinden waarin de muzieklijsten niet werden gevuld en aangevoerd door Amerikaanse muziek. Er was bijvoorbeeld wel Europese en Nederlandse dancemuziek en er waren succesvolle Nederlandse artiesten, maar die stonden niet in de Top 40. (De Top 40, by the way was een ranglijst met de meest gedraaide liedjes van dat moment die elke week uitkwam. Dit was allemaal nog voor streaming, toen je nog naar de fucking radio (!?) moest luisteren…) Gelukkig is dit nu anders.
De muziek en de films bepaalden ons waardestelsel. We vonden dezelfde dingen belangrijk als de Amerikanen. Een stuk van onze eigen cultuur is daarmee verweven geraakt.
Techniek
Tijdens al deze uitingen van film en muziek was er natuurlijk ook een stormloop aan technologische ontwikkelingen. De pc en het internet deden hun zijn intrede en al deze spullen waren Amerikaans. Zo konden we niet anders als nog dieper in de cultuur te buitelen, en nog verder te veramerikaniseren op de computer en online.
Mode en Cultuur
Al deze zaken zorgden ervoor dat er een tijd was dat iedereen wel kon fantaseren over hoe het was om in Amerika te wonen. En velen ambieerden om er naartoe op vakantie te gaan. En als je er was geweest, op vakantie of voor werk, dan was dat iets heel erg bijzonders. Je hoorde mensen dan over hoe groot alles daar was. En hoeveel eten je daar wel niet kreeg. In afwachting van je vakantie of emigratie kon je je in ieder geval alvast kleden zoals een Amerikaan in Levi’s spijkerbroeken en Nike schoenen, een T-Shirt en een Bomberjack. Dat was de soft power van Amerika.
Werk
Nog steeds is het in de professionele en academische wereld een dikke prestatie als je bedrijf of idee werkt in Amerika. Of als je kan studeren in Amerika. Ook als er Amerikanen in een projectgroep zitten worden ze altijd met een speciaal soort aanzien bekeken door mensen uit mijn generatie. Gezanten uit the promised land. Ik denk dat het goed is dat dat aan het veranderen is.
Europapa
Wat jouw generatie goed kan gebruiken is een dikke injectie eigen cultuur. En die gaat niet van oudere generaties komen. Er is een enorm gat ontstaan in Europa daar waar Amerika vroeger zat. In film, muziek, techniek, mode, werk. Wat een enorme kansen zullen zich openen voor jou en de volgende generaties, mits je in dat gat kan springen. Hopelijk met geweldige nieuwe muziek op de achtergrond.
xu
Rody